Εισαγωγή από την επιμελήτρια

 

Με την ίδρυση της μη κερδοσκοπικής Εταιρείας Σχολή - Μουσείον Χαρακτικής Χαμπή, 

ο Χαμπής υλοποίησε το 2007 ένα μέρος του οράματος μιας ζωής : να γίνει η χαρακτική γνωστή στους Κυπρίους, για να μάθουν να χαράσσουν και να αγαπήσουν χαρακτικά καλλιτεχνών της Κύπρου και του εξωτερικού, σύγχρονων και των περασμένων αιώνων. Ένα μοναδικό εγχείρημα, ένα μοναδικό – το πρώτο και μοναδικό – μουσείο στην Κύπρο.

Το μουσείο άνοιξε το καλοκαίρι του 2008, με μια ταπεινή συλλογή λίγων εκατοντάδων έργων, όλα δωρεές. Ο Χαμπής έδωσε γενναιόδωρα τη μικρή του προσωπική συλλογή καθώς και χαρακτικά του. Χαράκτες από την Κύπρο και την Ελλάδα ήρθαν στο μουσείο για να δώσουν τα πρώτα σύγχρονα έργα της συλλογής, φίλοι συλλέκτες δώρισαν με ενθουσιασμό ένα ή περισσότερα έργα της συλλογής τους. Με τα χρόνια συνεχίστηκαν οι δωρεές, με πιστούς φίλους του μουσείου που μας επισκέπτονται τακτικά. Κύπριοι και ξένοι χαράκτες εμπλουτίζουν τη συλλογή του μουσείου. Οι περιοδικές εκθέσεις που οργανώνει το μουσείο αποτελούν, επίσης, ευκαιρίες να γίνουν δωρεές από τους καλλιτέχνες που εκθέτουν.

Με τα λίγα οικονομικά μέσα που διαθέτει, το μουσείο άρχισε να αγοράζει χαρακτικά σημαντικών χαρακτών. Αν το όνειρο μιας λινογραφίας του Picasso, μιας αυθεντικής οξυγραφίας του Rembrandt, μιας ξυλογραφίας του Gauguin παραμένει όνειρο, κάποτε εμφανίζεται η χρυσή ευκαιρία ενός τέτοιου “θησαυρού” τον οποίο μπορεί να αγοράσει. Ο σημερινός κατάλογος παρουσιάζει αυτά τα πολύτιμα χαρακτικά για το μουσείο και για το κοινό της μικρής Κύπρου. Έργα τα οποία βεβαίως – με άλλα πολλά και σπάνια – υπάρχουν στα συρτάρια ιδιωτικών κυπριακών συλλογών, αλλά δεν προσφέρονται ποτέ στο κοινό. Μια επίσκεψη στο Μουσείο Χαρακτικής Χαμπή αποτελεί επίσης μια ευκαιρία για τους τουρίστες να εξοικειωθούν με την κυπριακή χαρακτική, μέχρι και την ευρωπαϊκή, η οποία συνήθως βρίσκεται σε δεύτερο πλάνο στα μεγάλα μουσεία του εξωτερικού. Τα έργα που εκτίθενται αλλάζουν σε ετήσια βάση, περιοδικές εκθέσεις ανοίγουν, δίνοντας την ευκαιρία να παρουσιαστούν θεματικά διάφορες πτυχές της συλλογής. Κάποτε ανοίγουμε και συρταριέρες για να ανταποκριθούμε στην έντονη επιθυμία ενός επισκέπτη να δει ένα έργο που δεν είναι σε έκθεση. Το Μουσείο Χαρακτικής Χαμπή δείχνει πρωτόπυπο και λόγω αυτής της πεποίθησης ότι η συλλογή του πρέπει μεν να προστατευτεί, αλλά προπάντων να προσφερθεί στο άμεσο βλέμμα του κοινού.

Από την αρχή σκοπός του Μουσείου ήταν να κτίσει μια ισορροπημένη συλλογή ξένων έργων – κυρίως ευρωπαϊκών, από τον 16ον αιώνα μέχρι και τη σύγχρονη εποχή, καθώς και χαρακτικών από χώρες με παράδοση στη χαρακτική. Στόχος του και η προβολή της κυπριακής χαρακτικής, για να να έρθει το κοινό σε άμεση επαφή με έργα των σημαντικών σύγχρονων Κύπριων (Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων) χαρακτών. Το Μουσείον αγοράζει και εικονογραφημένα βιβλία των περασμένων αιώνων, μήτρες χαραγμένες, και έργα χαρακτηριστικά των διαφόρων τεχνικών και μεθόδων της χαρακτικής. 

Αυτός ο πολύπλευρος σκοπός μπορεί να θεωρηθεί ως υπερβολικός και άπιαστος, όμως ελπίζουμε ότι με τα χρόνια θα μπορέσουμε να προσφέρουμε στους επισκέπτες του μουσείου με τις εκθέσεις που διοργανώνει, την ευκαιρία να δουν στην Κύπρο μια όλο και πιο αξιόλογη συλλογή καλών χαρακτικών.

Φυλλομετρώντας τον σημερινό κατάλογο, θα μπορέσετε να δείτε πώς αρχίσαμε να υλοποιούμε τους στόχους μας. Θα διαβάσετε για την εξέλιξη της χαρακτικής. Θα γνωρίσετε μερικά από τα σχεδόν 1600 χαρακτικά αναγνωρισμένων καλλιτεχνών του τόπου και του κόσμου και των 150 εικονογραφημένων βιβλίων που αποτελούν τη συλλογή του Μουσείου. Άλλα τόσα αποτελούν τη συλλογή των χαρακτικών που δημιούργησαν οι μαθητές της Σχολής Χαρακτικής Χαμπή. Μήτρες, εργαλεία, μηχανήματα δεν μπήκαν στον κατάλογο. Η επιλογή των έργων ήταν δύσκολη. Αναμφίβολα αφήσαμε πίσω μερικούς σπουδαίους καλλιτέχνες, ιδιαίτερα νέους χαράκτες, που θα βρουν σίγουρα τη θέση τους σε άλλη έκδοση του Μουσείου.

Πρώτα από όλα, θα κάνετε ένα ωραίο και πλούσιο ταξίδι στη χαρακτική, στον χρόνο και τον χώρο, και θα πάρετε μία γεύση από μια λιγότερο γνωστή πτυχή της τέχνης και της ανθρώπινης ευαισθησίας.

 

Hélène Reeb-Τσαγγάρη

Επιμελήτρια Μουσείου Χαρακτικής Χαμπή